Η Ελαφόνησος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Πελοποννήσου με έκταση 19 τετραγωνικά χιλιόμετρα και απόσταση μόνο 570 μέτρα από την απέναντι Πελοποννησιακή ακτή της Πούντας.
Κατά την αρχαιότητα η σημερινή Ελαφόνησος δεν αποτελούσε νησί, αλλά τη χερσόνησο με την ονομασία Όνου Γνάθος, καθώς το τότε σχήμα παρέπεμπε στην όψη γαϊδουρομασέλας, σύμφωνα με τον Παυσανία, ο οποίος στην περιήγησή του τοποθετεί την πόλη στην ποντισμένη σήμερα περιοχή της νησίδας Παυλοπέτρι (Πετρί), όπου διακρίνονται ακόμη και σήμερα χαλάσματα σπιτιών και καρόδρομοι.
Το σημερινό της όνομα η Ελαφόνησος το αντλεί από το πλούσιο κυνήγι που υπήρχε στην περιοχή από την αρχαιότητα καθώς όπως αναφέρεται και από τον Παυσανία στην περιοχή υπήρχαν πολλά ελάφια που τα προστάτευε η Θεά Άρτεμης. Επίσης, το απέναντι χωριό Βιγκλάφια μαρτυρά με το όνομα του την αλήθεια αυτή (ΒΙΓΚΛΑ - ΕΛΑΦΙΑ) καθώς από κει, απλώνεται μπροστά μας πεντακάθαρα όλος ο κάμπος ως την Ελαφόνησο μαζί με την λιμνοθάλασσα Στρογγύλη. Η άποψη αυτή ενισχύεται σημαντικά παρατηρώντας το άγαλμα της Θεάς Άρτεμης στο μουσείο του Λούβρου (προερχόμενο από την Λακωνία) όπου κρατά στο ένα χέρι τα βέλη της και στο άλλο ένα μικρόσωμο τέτοιο ελάφι.
Η Ελαφόνησος ανήκει στον Νομό Λακωνίας, στα 3,7 ναυτικά μίλια ανατολικά της βρίσκεται η Νεάπολη, έδρα του Δήμου Μονεμβασίας και πρώην Βοιών, που μαζί με τα υπόλοιπα χωριά στο νοτιοανατολικό άκρο της Πελοποννήσου. Στα 4,5 ναυτικά μίλια από το Ακρωτήρι του Φράγκου, νότια, βρίσκονται τα Κύθηρα (Τσιρίγο).
Ο δήμος Ελαφονήσου συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 και προήλθε από την αναγνώριση της κοινότητας Ελαφονήσου σε δήμο. Η κοινότητα Ελαφονήσου είχε συσταθεί για πρώτη φορά το 1949 και από τότε παρέμεινε αμετάβλητη.
Μικρά φεριμπότ που εκτελούν πυκνά δρομολόγια σάς μεταφέρουν από την Πούντα Βοιών, κοντά στον οικισμό Βιγκλάφια Νεάπολης, στο λιμάνι της Ελαφονήσου.
Εδώ είναι χτισμένος ο ομώνυμος οικισμός, η πρωτεύουσα του νησιού, με λιγοστά παραδοσιακά σπίτια, σύγχρονες κατοικίες και τουριστικά καταλύματα, καφέ και ψαροταβέρνες. Τα πολυάριθμα γραφικά καΐκια και οι ψαρόβαρκες που δένουν στο λιμάνι σάς εξασφαλίζουν άφθονο φρέσκο ψάρι.
Αφού επιλέξετε το κατάλυμα που σας ταιριάζει, μπορείτε να αφεθείτε στο γαλήνιο περιβάλλον του νησιού με τις αμμουδερές παραλίες, να βουτήξετε στα γαλαζοπράσινα νερά και να απολαύσετε το ρομαντικό ηλιοβασίλεμα.
Για το κολύμπι σάς υπάρχουν οι εξής παραλίες: Kοντογώνι, Παναγία (Kάτω Nησί) και Λεύκη. Eπίσης, με σκάφος μπορείτε να επισκεφθείτε τα νησάκια Kασέλλα, Γαϊδουρονήσι και Λεπτονήσι, απέναντι από τον οικισμό της Παναγίας (Kάτω Nησί).
Όμως, την παράσταση κλέβει αναμφίβολα το μαγευτικό τοπίο στο Σαρακίνικο και το Σίμο, όπου θα ανακαλύψετε μια χερσόνησο αγκαλιασμένη από αμμόλοφους, με κρυστάλλινα γαλαζοπράσινα νερά και εξωτικές παραλίες.
Κοντά στην Ελαφόνησο βρίσκονται και μπορείτε να επισκεφτείτε:
1. Κύθηρα
2. Μονεμβάσια
4. Νεάπολη
